اهداف: خستگی از شايع­ترين عوارض جانبی است که به­عنوان يکی از مهم­ترين تنيدگي­زاها شناخته شده و به­صورت شکايت ناتوان­کننده بيان مي­شود. اين پژوهش با هدف تعيين عوامل موثر بر ميزان خستگی در بيماران تحت درمان با همودياليز انجام شد.

  روش­ها: اين پژوهش توصيفی همبستگی در يکی از دانشگاه­های علوم پزشکی شهر تهران در سال 1388 انجام شد. 56 بيمار همودياليزی به­روش نمونه­گيری آسان در دسترس انتخاب شدند. ابزار جمع­آوری داده­ها "مقياس شدت خستگی" و پرسش­نامه اطلاعات فردی مبنی بر خصوصيات جمعيت­شناختی، اطلاعات مربوط به بيماری و يافته­های پاراکلينيکی بود. داده­ها در نرم­افزار SPSS 14 با استفاده از آزمون­های تی زوجی و آناليز واريانس مورد تجزيه و تحليل قرار گرفت.

  يافته­ها: ميانگين خستگی در کل نمونه­ها 1/5 بود. زنان، افراد بيوه و فاقد شغل خستگی بالاتری را گزارش نمودند. با کاهش سطح تحصيلات و درآمد و نيز افزايش سن، سابقه دياليز و ابتلا به نارسايی مزمن کليه ، ميزان خستگی افزايش يافت؛ اين تفاوت­ها فقط بر حسب جنس، درآمد و سابقه ابتلا به نارسايی مزمن کليه معني­دار بودند. در افراد دارای هموگلوبين 14-12 گرم بر دسي­ليتر، فشارخون سيستولی بالاتر از 160 ميلي­مترجيوه، اوره کمتر از 30 و کراتينين 8-6 ميلي­گرم بر دسي­ليتر با کاهش وزن حدود 5/1-1 کيلوگرم طی دياليز، ميزان خستگی کمتر اما غيرمعني­دار مشاهده شد.